Elektrikli Araç Şarj Sözlüğü

Alternatif Akım (AC) kullanarak elektrikli aracı şarj etme yöntemidir. AC şarj istasyonları genellikle 3.7 kW ile 22 kW arasında güç sunar ve ev, iş yeri gibi uzun süreli park edilen alanlarda tercih edilir. Araç içindeki dönüştürücü (onboard charger), AC'yi DC'ye çevirerek bataryayı şarj eder.

Elektrikli araçları alternatif akım (AC) ile şarj eden sabit veya duvara monte şarj cihazıdır. ABB Terra AC serisi gibi ürünler 7.4 kW, 11 kW ve 22 kW güç seçenekleriyle ev, iş yeri ve ticari alanlar için uygun çözümler sunar. Type 2 konnektör standardını kullanır.

ABB'nin dijital çözüm platformudur. Şarj istasyonlarında uzaktan izleme, diagnostik, enerji yönetimi ve yazılım güncelleme gibi akıllı fonksiyonlar sunar. OCPP protokolü üzerinden çalışarak istasyonların bulut tabanlı yönetimini sağlar.

Elektrikli aracın bataryasının depolayabildiği toplam enerji miktarıdır ve kWh (kilowatt-saat) birimiyle ölçülür. Örneğin 60 kWh kapasiteli bir batarya, 7.4 kW'lık bir AC şarj istasyonuyla yaklaşık 8 saatte, 60 kW'lık bir DC şarj istasyonuyla yaklaşık 45 dakikada (0-80%) şarj olur.

Tamamen bataryalı elektrikli araçtır. Yalnızca elektrik motoruyla çalışır, içten yanmalı motor bulunmaz. Tesla Model 3, Togg T10X gibi araçlar BEV örnekleridir. Şarj için AC veya DC şarj istasyonları kullanılabilir.

Avrupa ve Türkiye'de DC hızlı şarj için kullanılan standart konnektör tipidir. Type 2 soketinin altına iki DC pin eklenerek hem AC hem DC şarjı destekler. 350 kW'a kadar şarj gücü sağlayabilir. ABB Terra DC şarj istasyonları CCS2 konnektörünü destekler.

Japonya kökenli DC hızlı şarj standardıdır. 'CHArge de MOve' (şarj et hareket et) kavramının kısaltmasıdır. Nissan Leaf ve bazı Japon/Kore marka araçlarda kullanılır. ABB Terra DC istasyonları hem CCS2 hem CHAdeMO konnektörünü destekleyerek geniş araç uyumluluğu sunar.

Doğru Akım (DC) kullanarak elektrikli aracın bataryasını doğrudan şarj etme yöntemidir. Araç içindeki dönüştürücüyü (onboard charger) atlayarak çok daha yüksek güçlerle (60 kW ve üzeri) çalışır. DC hızlı şarj istasyonlarıyla 0-80% şarj 45 dakika gibi kısa sürelerde tamamlanabilir.

Doğru akım (DC) ile elektrikli araçları hızlı şarj eden istasyondur. ABB Terra DC 60 kW gibi ürünler, karayolu ve ticari alanlarda kısa sürede yüksek güçlü şarj sağlar. CCS2 ve CHAdeMO konnektörleriyle çalışır.

Binanın mevcut enerji tüketimini gerçek zamanlı izleyerek şarj istasyonunun gücünü otomatik olarak ayarlayan teknolojidir. Sigorta atmasını ve aşırı yüklenmeyi önler. Özellikle ev ve apartman kurulumlarında kritik bir özelliktir.

Elektromotor ile çalışan araçların genel adıdır. Tamamen elektrikli (BEV), şarj edilebilir hibrit (PHEV) ve hibrit (HEV) olmak üzere alt kategorileri vardır. Türkiye'de elektrikli araç pazarı hızla büyümekte ve buna paralel olarak şarj altyapısı ihtiyacı artmaktadır.

Şarj istasyonlarının enerji tüketimini izleyen, kontrol eden ve optimize eden yazılım/donanım sistemidir. Birden fazla şarj noktasının bulunduğu tesislerde toplam güç tüketimini yönetir, şarj programlama yapar ve enerji maliyetlerini düşürür.

Türkiye'de enerji piyasalarını düzenleyen ve denetleyen kurumdur. Halka açık şarj istasyonu işletmek için EPDK'dan lisans almak gerekir. Şarj hizmeti ücretlendirmesi de EPDK tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde yapılır.

Birden fazla şarj noktasının mevcut elektrik kapasitesini paylaşmasını sağlayan teknolojidir. Örneğin, 22 kW toplam güce sahip bir hatta iki araç bağlandığında her birine 11 kW dağıtılır. Altyapı yatırım maliyetini düşürür.

Genellikle 50 kW ve üzeri güçle yapılan DC şarj işlemidir. Elektrikli aracın bataryasını 20-45 dakikada %80'e kadar şarj edebilir. Karayolu dinlenme alanları, alışveriş merkezleri ve ticari tesislerde kullanılır. ABB Terra DC 60 kW bu kategoride yer alır.

Elektrikli cihazların toz ve suya karşı koruma seviyesini gösteren uluslararası standarttır. IP54, cihazın zararlı toz girişine ve her yönden su sıçramasına karşı korumalı olduğunu belirtir. Dış mekân şarj istasyonları için minimum IP54 koruma sınıfı önerilir.

Şarj istasyonu ile elektrikli araç arasındaki fiziksel bağlantıyı sağlayan fiş/soket parçasıdır. Türkiye'de yaygın konnektör tipleri: AC için Type 2 (Mennekes), DC için CCS2 ve CHAdeMO'dur. Doğru konnektör seçimi araç uyumluluğu açısından kritiktir.

Elektrik gücünün ölçü birimidir (1 kW = 1000 Watt). Şarj istasyonlarında kW değeri, istasyonun ne kadar hızlı şarj yapabildiğini gösterir. Örneğin, 7.4 kW'lık bir AC istasyon bir ev kullanıcısı için, 60 kW'lık bir DC istasyon ise ticari kullanım için uygundur.

Enerji miktarının ölçü birimidir. 1 kWh, 1 kW gücün 1 saat boyunca kullanılmasıyla tüketilen enerjidir. Elektrikli araç bataryaları kWh ile ölçülür. Örneğin, 60 kWh'lik bir batarya 60 kW'lık bir DC istasyonla teorik olarak 1 saatte tam şarj olur.

Elektrikli aracın tam şarjla gidebileceği maksimum mesafedir ve km cinsinden ifade edilir. Batarya kapasitesi, araç ağırlığı, sürüş koşulları ve hava durumu menzili etkiler. WLTP standardına göre ölçülen menzil değerleri gerçek kullanıma en yakın sonuçları verir.

Şarj istasyonları ile merkezi yönetim sistemleri arasında iletişimi sağlayan açık kaynaklı protokoldür. OCPP 1.6J ve 2.0.1 yaygın sürümleridir. ABB şarj istasyonları OCPP desteğiyle farklı yazılım platformlarıyla entegre çalışabilir.

Elektrikli aracın içinde bulunan ve AC şarj sırasında alternatif akımı doğru akıma çeviren dönüştürücüdür. Kapasitesi genellikle 7.4 kW ile 22 kW arasındadır. Onboard charger kapasitesi, AC şarj hızının üst limitini belirler.

Şarj edilebilir hibrit araçtır. Hem elektrik motoru hem de içten yanmalı motor bulunur. Bataryası harici şarj edilebilir olup genellikle 30-80 km elektrikli menzil sunar. AC şarj istasyonlarıyla şarj edilebilir.

Elektrikli araçlarda frenleme sırasında elektrik motorunun jeneratör olarak çalışarak kinetik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürmesidir. Bu enerji bataryaya geri kazandırılır. Menzili %10-25 oranında artırabilir.

Radyo frekansı ile kimlik doğrulama teknolojisidir. Şarj istasyonlarında RFID kartı ile kullanıcı kimlik doğrulaması ve şarj başlatma/durdurma işlemi yapılır. ABB Terra AC serisi RFID özellikli modelleri mevcuttur.

Şarj istasyonunun elektrikli araca aktarabildiği maksimum güç miktarıdır ve kW cinsinden ölçülür. AC istasyonlarda 3.7-22 kW, DC istasyonlarda 50 kW ve üzeri güçler yaygındır. Şarj gücü doğrudan şarj süresini belirler.

Elektrikli aracın belirli bir yüzdeye kadar şarj olması için geçen süredir. Batarya kapasitesi, şarj gücü ve bataryanın mevcut doluluk oranına bağlıdır. Formül: Şarj Süresi (saat) = Batarya Kapasitesi (kWh) / Şarj Gücü (kW). Gerçek süre batarya ısısı ve yönetim sistemi etkisiyle değişebilir.

EPDK lisansı ile halka açık şarj istasyonu işleten tüzel kişiliktir. Türkiye'de halka açık şarj hizmeti vermek için ŞHİ lisansı almak zorunludur. Mube Energy, yatırımcıları ŞHİ lisans sürecinde danışmanlık hizmetiyle destekler.

Avrupa ve Türkiye'de AC şarj için standart konnektör tipidir. 7-pin yapısıyla tek fazda 7.4 kW, üç fazda 22 kW'a kadar güç aktarımı sağlar. Tüm ABB Terra AC şarj istasyonları Type 2 konnektör kullanır. CCS2 standardının da temelini oluşturur.

150 kW ve üzeri güçle yapılan DC şarj işlemidir. Elektrikli aracın bataryasını 10-20 dakikada %80'e kadar şarj edebilir. Uzun mesafe karayolu seyahatleri için idealdir. Araç bataryasının da bu güç seviyesini desteklemesi gerekir.

Şarj istasyonunun durumunu, performansını ve olası arızalarını internet üzerinden uzaktan izleme ve teşhis etme yeteneğidir. ABB Ability™ platformu ile şarj istasyonlarının %90'a varan sorunları uzaktan çözülebilmektedir.

Elektrikli aracın bataryasında depolanan enerjinin şebekeye geri verilmesini sağlayan teknoloji. Araç, ihtiyaç anında bir 'mobil güç kaynağı' gibi çalışarak enerji şebekesini destekler. Gelecekte enerji piyasasında önemli bir rol oynaması beklenmektedir.

Elektrikli aracın bataryasında depolanan enerjinin eve geri beslenmesini sağlayan teknolojidir. Elektrik kesintilerinde yedek güç kaynağı olarak kullanılabilir. V2G'nin ev ölçeğindeki uygulamasıdır.

Elektrikli araçların menzil ve enerji tüketim değerlerini belirlemek için kullanılan uluslararası test prosedürüdür. Gerçek sürüş koşullarına daha yakın sonuçlar verir. Araç üreticileri WLTP menzil değerini teknik özelliklerinde belirtir.